جمعى از اطباء

3

مجموعه پزشكى ( فارسي )

بخامه دانشمند ارجمند آقاى دكتر عباس مؤدب نفيسى استاد فن درمان شناسى در دانشكده پزشكى تهران و نماينده محترم مجلس شوراى ملى اگر دانش پزشكى را همانند درختى بارور دانيم ميوهء شيرين آن كه بخشنده جان و آرام ده روانست فن درمان شناسى خواهد بود اگر اين بخش را از پزشكى جدا كرده و به سوئى نهيم دانشى كه از پرتو آن جهانى روشن است جز مشتى فرضيه و سلسله معلومات وحشت زا چيز ديگرى جلوه نخواهد كرد . آنچه تسلى ده دلهاى پژمان و نيرو بخش پيكرهاى ناتوان است همان درمان شناسى است و بس . چون ناتوانى و بيمارى كه پيشاهنگان مرگ و نيستيند در يك لحظه باشد پا بگيتى گذارده اند بنا بر اصل كلى تنازع بقاء و علاقه بزيست كه در هر جاندارى موجود است هوش خداداد بشرى نخست به درمان علامتى الام خويش پى برده و مدتها بعد به تشخيص و تفكيك امراض از يكديگر و شناسائى و ماهيت آنان نائل آمده است . از اينرو بايد گفت نخستين گنجينهء دانش و كهن ترين فرهنگى كه كليد فكر بشر قفل از آن گشوده همانا درمان شناسى است . هر چند درمان بى تشخيص از نظر علمى ارزش بسزا ندارد ولى آنچه مريض از ما متوقع است همان درمان مى باشد نه تشخيص . تشخيص براى مصون بودن ما از خطا سودمند است و درمان براى آرامش بيمار . آنكه در دل شب به تنگ نفس و يا دل درد دچار شده است انتظار آن دارد كه هر چه زودتر دردش را آرام بخشيم و فرشته آرامش را در بالين او باز آريم اگر وسيلهء آرام بخشى را ندانيم و در عوض فرضيه‌هاى چگونگى پيدايش دل درد و سبب عارضه تنك نفس ، پيش آگهى وآتيه بيمارى و يا آسيب شناسى مرض را يكايك براى او حكايت كنيم بيچاره اگر از مرض خويش نميرد از وحشت و هراسى كه مادر او پديد آورده ايم خواهد مرد . پس آنچه ديگران از ما مى خواهند درمان است و بهبودى نه آگهى بر اسرار نهانى كه در ديده پزشك روشن است درمان شناسى با آنكه دانش است بجاى خود صنعت و فن گرانبهائى است كه اصول و كليات و نكات لازم آن را هر پزشكى در نظر دارد ولى احاطه بر جزئيات و نكات باريك ساليان دراز ممارست و تجربه و تمرين مى خواهد تازه پزشك پيرو كاردان هم از ترديد و فراموشى در امان نيست . همانطور كه نجار بى تيشه و آهنگر بىسندان توانائى كار ندارد پزشك هم بى كتاب ومأخذ معتبر در تنگناى دشوارى است . پزشك خوب آن را گويند كه هميشه با كتاب سر و كار داشته و به محض برخورد با كوچكترين شك و ترديد دست به دامان كتاب زند و از اين